Μετά την ολοκλήρωση δύο Θεματικών κύκλων των εργαστηρίων δεξιοτήτων και στα δύο υποχρεωτικά πρωινά τμήματα του Νηπιαγωγείου μας, υλοποιήθηκε και ο τρίτος στη σειρά θεματικός κύκλος για τη φετινή σχολική χρονιά με θέμα : ΥΓΕΙΑ:Ασφάλεια στο δρόμο “Τον Κ.Ο.Κ αγαπώ. Με ασφάλεια κυκλοφορώ.” Κύριος σκοπός του συγκεκριμένου προγράμματος για την Οδική Κυκλοφορία και Ασφάλεια είναι να γνωρίσουν τα παιδιά τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας, τον τρόπο με τον οποίο κινούνται τα οχήματα και οι πεζοί, να κατανοήσουν τους κανόνες της οδικής συμπεριφοράς και να αναπτύξουν δεξιότητες ασφαλούς μετακίνησης, αντίληψης και αντιμετώπισης των κινδύνων του δρόμου.
Η Κυκλοφοριακή Αγωγή αποτελεί μία από τις κύριες στρατηγικές της οδικής ασφάλειας και ανήκει στα τέσσερα
Ε: Education (Εκπαίδευση), Enforcement (Επιβολή), Engineering (Μηχανική), Emergency Systems (Συστήματα Έκτακτης Ανάγκης). Τα παιδιά κυκλοφορούν στον δρόμο ως πεζοί, ως επιβάτες αλλά και ως οδηγοί. Για αυτό πρέπει να τα βοηθήσουμε να αξιοποιήσουν όσο καλύτερα γίνεται κάθε ευκαιρία που τους δίνεται και να εξοικειωθούν με τους Κανόνες Οδικής Ασφάλειας. Το παρόν σχέδιο Κυκλοφοριακής Αγωγής, στο σύνολο των 7 εργαστηρίων δεξιοτήτων, επιδιώκει την ανάπτυξη των δεξιοτήτων, της γνώσης, της κατανόησης και των προτύπων συμπεριφοράς που ωθεί τους χρήστες των οδών στην πρόληψη των ατυχημάτων (Wittink,1998). Θεωρούμε πως μέσα από την ενασχόλησή μας με το συγκεκριμένο θέμα, οι μαθητές/ριες μπορούν να ευαισθητοποιηθούν περισσότερο σε θέματα που αφορούν την οδική ασφάλεια και να γίνουν ενεργοί πολίτες με θετικές στάσεις και συμπεριφορές προς τον κόσμο των ενηλίκων.
Διάρκεια: 7 εβδομάδες ( Ιανουάριος 2024 – Φεβρουάριος 2024 )
1ο Εργαστήριο: « Το Συμβούλιο της τάξης »
Μέσα από την συζήτηση στην παρεούλα, η νηπιαγωγός ανίχνευσε τις γνώσεις και τις εμπειρίες των παιδιών για το θέμα της οδικής κυκλοφορίας και ασφάλειας ενώ όλοι μαζί δημιούργησαν έναν πίνακα καταγραφής του μεταφορικού μέσου που χρησιμοποιούν για να προσέλθουν στο σχολείο. Ο ρόλος της νηπιαγωγού είναι εμψυχωτικός και συντονιστικός, προσπαθώντας μέσα από τις ερωτήσεις που υποβάλλει στην ομάδα να προκύψουν απορίες που όμως δεν θα δώσει την απάντηση, αλλά θα ωθήσει τα παιδιά να σκεφτούν και να αναζητήσουν με ποικίλους τρόπους την απάντηση. Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να αναφέρουν τις εμπειρίες τους και τους δίνουμε τις πρώτες βασικές ιδέες. Τίθεται ο αρχικός προβληματισμός. Σας παραθέτουμε κάποιες Ενδεικτικές ερωτήσεις που έγιναν στα παιδιά:
-Με ποιόν τρόπο έρχεστε στο σχολείο;
-Πεζοί, με αυτοκίνητο, με μηχανάκι ή με κάποιο άλλο μέσο μεταφοράς;
-Φοράτε κράνος όταν έρχεστε με το μηχανάκι των γονιών σας στο σχολείο;
-Φοράτε ζώνη ασφαλείας όταν είστε στο αυτοκίνητο;
-Υπάρχουν κανόνες που ρυθμίζουν την κυκλοφορία στο δρόμο;
-Ποιοι έφτιαξαν τους Κανόνες Οδικής Κυκλοφορίας;
– Γιατί;
-Εξαιρούνται από τους κανόνες τα μικρά παιδιά;
-Είναι ασφαλές να μιλάει ο/η οδηγός οχημάτων και δίκυκλων στο κινητό του τηλέφωνο όταν οδηγεί;
-Τι μπορεί να συμβεί σε αυτόν/ην και στους άλλους;
-Θεωρείτε ότι είναι σημαντικό να παίρνουμε μέτρα προστασίας για τον εαυτό μας;
Ανταλλάξαμε απόψεις και μοιραστήκαμε τις γνώσεις και τις εμπειρίες μας. Στη συνέχεια το κάθε παιδί ζωγράφισε ατομικά τον τρόπο με τον οποίο προσέρχεται στο νηπιαγωγείο του.
2ο Εργαστήριο: « Αποκωδικοποιώντας τον Κώδικα »
- Παρακολούθηση του παραμυθιού « Καλώς τον κύριο Κ.Ο.Κ.» στον προτζέκτορα της τάξης. Μπορείτε να δείτε το παραμύθι πατώντας πάνω στον παρακάτω σύνδεσμο https://video.link/w/qD4hPwHW3Cs#
Με τη βοήθεια του παραμυθιού του κυρίου Κ.Ο.Κ τα παιδιά μαθαίνουν τα σήματα και συζητάμε για την χρησιμότητά τους. Ενημερώθηκαν σχετικά με τον συσχετισμό των σχημάτων και των χρωμάτων των σημάτων οδικής κυκλοφορίας με το τι αντιπροσωπεύει το καθένα. Για την εμπέδωση της νέας γνώσης να παιδιά συμμετείχαν σε παιγνιώδεις δραστηριότητες και ολοκλήρωσαν διάφορα φύλλα εργασίας. Τα παιδιά ζωγράφισαν επίσης το αγαπημένο τους σήμα κυκλοφορίας.
- Προσπαθούν να ερμηνεύσουν τα σήματα που βλέπουν μαθαίνοντας ποιο χρώμα σημαίνει απαγορεύεται και ποιο επιτρέπεται. Παίζουμε το παιχνίδι των ερωτήσεων:
-Τι σημαίνει όταν ένα σήμα βρίσκεται σε κόκκινο κύκλο;
-Μπορούμε να το «διαβάσουμε»;
– Τι σημαίνει όταν ένα σήμα βρίσκεται σε μπλε κύκλο; Eπιτρέπει ή απαγορεύει;
-Τι σημαίνουν τα σήματα που βρίσκονται μέσα σε κόκκινο τρίγωνο;
-Τι σηματοδοτεί το STOP και τι πρέπει να κάνουν οι οδηγοί όταν το βλέπουν;
– Τι σημαίνουν τα χρώματα και τα σχήματα στα σήματα;
-Ποια είναι η χρησιμότητα των παράλληλων λευκών γραμμών που υπάρχουν στους δρόμους;
-Τι πρέπει να κάνουν οι οδηγοί όταν τις βλέπουν;
-Τί μπορούμε να κάνουμε εμείς ως πεζοί όταν βλέπουμε τις λευκές γραμμές;
-Ποια είναι τα χρώματα του φωτεινού σηματοδότη για τα οχήματα;Tι σχήμα έχουν;
-Τα φανάρια που αφορούν του πεζούς, απεικονίζουν δύο ανθρωπάκια, τον Σταμάτη (Κόκκινο) και τον Γρηγόρη (Πράσινο). Τι σηματοδοτούν; - Εμπλουτίζουμε τις γνώσεις μας με καινούργιες έννοιες και λέξεις όπως: δρόμος ταχείας κυκλοφορίας, διάβαση πεζών,τροχονόμος, μονόδρομος…
Φτιάχνουμε σύνθετες λέξεις με την λέξη «δρόμος» π.χ. ΠΕΖΟΔΡΟΜΟΣ, ΠΟΛΗΛΑΤΟΔΡΟΜΟΣ, ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ, ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΣ.
3ο Εργαστήριο: « Η σημασία των κανόνων »
- Συζητάμε με τa παιδιά για τη συμπεριφορά μας στο δρόμο ως πεζοί και τους κανόνες που πρέπει να ακολουθούμε, πριν διασχίσουμε το δρόμο.
– Σταματώ στο πεζοδρόμιο και περιμένω.
– Κοιτάζω αριστερά.
– Κοιτάζω δεξιά.
– Ξανακοιτάζω αριστερά.
– Ξανακοιτάζω δεξιά.
– Όταν ο δρόμος είναι ελεύθερος, τότε περνώ προς το απέναντι πεζοδρόμιο.
– Επιλέγω να περάσω στο απέναντι πεζοδρόμιο από την διάβαση πεζών.
– Βαδίζω πάντα πάνω στο πεζοδρόμιο.
Ακούσαμε και το παιδικό τραγούδι ” Στο δρόμο όταν περπατώ “, το οποίο μπορείτε ν’ ακούσετε πατώντας πάνω στον παρακάτω σύνδεσμο https://video.link/w/2mmDZU5IOIU
- Παρατηρούμε σε διάφορες εικόνες την οδική συμπεριφορά των οδηγών και των πεζών και επιβραβεύουμε τη σωστή συμπεριφορά.
– Πως διασχίζουμε το δρόμο όταν υπάρχουν παρκαρισμένα αυτοκίνητα;
– Τι κάνουμε;
– Υπάρχει μέριμνα για τα άτομα με ειδικές ανάγκες ώστε να κυκλοφορούν με ασφάλεια στον δρόμο;
- Εκτός από επιβάτες και πεζοί είμαστε και οδηγοί. Oι μαθητές/μαθήτριες του νηπιαγωγείου μας παρακολούθησαν στον προτζέκτορα το παραμύθι “Ο φίλος μου ο Ποδηλατάκιας” και αναφέρθηκαν στον εξοπλισμό αλλά και τη συμπεριφορά που πρέπει να έχει ένας ποδηλάτης. Διατυπώσαμε ερωτήματα.
-Τι πρέπει να κάνουμε όταν οδηγούμε ποδήλατο;
-Ποιόν εξοπλισμό πρέπει να έχουμε;
-Υπάρχουν επαρκείς ποδηλατοδρόμοι στην πόλη μας;
-Υπάρχει πάρκο κυκλοφοριακής Αγωγής στην πόλη μου
Μπορείτε να δείτε τα παραμύθι πατώντας πάνω στον παρακάτω σύνδεσμο https://video.link/w/vl65ccfd7a47ea7#
Τα παιδιά ζωγράφισαν το ποδηλάτό τους και μας διατύπωσαν τις σκέψεις τους για το που θα πάνε βόλτα και τι εξοπλισμό θα πρέπει να έχουν.
4ο Εργαστήριο: « Αν ήταν αλλιώς… »
Παρουσιάσαμε στα παιδιά κάποιες εικόνες οδικών ατυχημάτων και τα καλέσαμε να σκεφτούν και να εκφράσουν την εκδοχή τους για το πώς μπορεί να προκλήθηκαν. Αναρωτιόμαστε κατά πόσο μπορούν τα ατυχήματα να προκληθούν επειδή κάποιος από τους εμπλεκόμενους είχε ένα συγκεκριμένο συναίσθημα.
-Πώς μπορούν τα συναισθήματα να επηρεάζουν τη συμπεριφορά ενός οδηγού/πεζού/ποδηλάτη;
– Τι συνέβη τότε; Γιατί νομίζεις ότι συνέβη;
-Αναρωτιέμαι τι θα συνέβαινε εάν….
Συζητάμε για την σημασία που έχει να φοράμε ζώνη ασφαλείας και τα παιδιά να κάθονται στα πίσω καθίσματα των αυτοκινήτων. Είναι σημαντικό οι πεζοί να χρησιμοποιούν με σωστό τρόπο τις διαβάσεις, να λαμβάνουν υπόψη τους τα φανάρια και να γίνεται η χρήση των πεζοδρομίων. Οι ποδηλάτες απαιτείται να χρησιμοποιούν τον ποδηλατόδρομο και να προφυλάσσουν τον εαυτό τους με το σωστό εξοπλισμό. Στη συνέχεια τα παιδιά συμπλήρωσαν φύλλο εργασίας με τη σωστή και τη λάθος συμπεριφορά στο δρόμο και τους ζητήθηκε να κόψουν και να βάλουν τις εικόνες στη σωστή θέση.
5ο Εργαστήριο: « Τα χρώματα των φαναριών »
- Κατασκευή χάρτινου φαναριού «ο Σταμάτης και ο Γρηγόρης» και εκμάθηση κανόνων του σωστού πεζού.
-Πότε διασχίζουμε το δρόμο; Όταν το φανάρι είναι κόκκινο ή πράσινο;
-Τι κάνουμε όταν το πράσινο ανθρωπάκι (ο Γρηγόρης) αναβοσβήνει;
– Αν υπάρχει Τροχονόμος ή Σχολικός Τροχονόμος, τότε τα σήματα και τα φανάρια που υπάρχουν ισχύουν;
-Ποια είναι η διαφορά του Τροχονόμου από τον/την Σχολικό Τροχονόμο;
-Οι άνθρωποι που δεν έχουν επαρκή όραση πώς πληροφορούνται για το χρώμα του σηματοδότη; - Είδαμε και ένα εκπαιδευτικό video για τους φωτεινούς σηματοδότες, το οποίο μπορείτε να δείτε πατώντας πάνω στον παρακάτω σύνδεσμο https://video.link/w/ul2NgOEonhc# και επιπλέον ακούσαμε ένα τραγούδι για τους φωτεινούς σηματοδότες, το οποίο μπορείτε ν΄ακούσετε πατώντας πάνω στον παρακάτω σύνδεσμο https://video.link/w/vl65ce673cc1aad#
- Συζήτηση με τα παιδιά σχετικά με τη σήμανση των φαναριών τόσο για τα οχήματα όσο και για τους πεζούς, ενώ ακολούθησαν παιγνιώδεις δραστηριότητες και κινητικά παιχνίδια όπου πήραν το ρόλο του πεζού, του φωτεινού σηματοδότη αλλά και του αυτοκινήτου και κινήθηκαν με βάση τα όσα έμαθαν. Επίσης κατασκεύασαν τα παιδιά τα δικά τους φανάρια.
6ο Εργαστήριο: « Οι κατάσΚΟ(Κ)ποι του δρόμου »
Με αφορμή, την επίσκεψή μας στο Πυροσβεστικό Κλιμάκιο Νιγρίτας και επειδή η μετακίνησή των μαθητών/τριών του Νηπιαγωγείου έγινε με τα πόδια, παρατηρήσαμε, καταγράψαμε και φωτογραφίσαμε σήματα κυκλοφορίας, διαβάσεις και πεζοδρόμια.
Επιστρέφοντας στο σχολείο αξιολογούμε τον περίπατό μας και τις παρατηρήσεις μας και επεξεργαζόμαστε τα συμπεράσματά μας.Το κάθε παιδί φτιάχνει το σήμα της φαντασίας του. Χρησιμοποίησαν το κατάλληλο χρώμα και σχήμα για να δηλώσουν το μήνυμα που ήθελαν να περάσουν.
- Κίτρινο τρίγωνο και κόκκινο – ΠΡΟΣΟΧΗ ΚΙΝΔΥΝΟΣ
- Άσπρος κύκλος και κόκκινο – ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ
- Μπλε κύκλος – ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ
7ο Εργαστήριο: « Αξιολόγηση »
Από όλη τη διαδικασία που ακολουθήσαμε, μέσα από τα 7 εργαστήρια, θέλουμε να ευαισθητοποιήσουμε τόσο τα παιδιά αλλά και τους γονείς τους για να ακολουθούν τους κανόνες κυκλοφοριακής αγωγής και να καταλάβουν επίσης την σπουδαιότητά τους. Τα παιδιά έφτιαξαν μια αφίσα την οποία αναρτήσαμε στο χώρο του σχολείου.
Τα παιδιά επιπλέον έπαιξαν με τα σήματα και με την αγαπημένη τους μελισσούλα Beebot. Η ρομποτική (STEM) και ο προγραμματισμός αποτελεί πλέον μέρος των δραστηριοτήτων του Νηπιαγωγείου και ενθουσιάζει τα παιδιά.
Στο τέλος τα παιδιά συμπλήρωσαν ένα φύλλο αξιολόγησης του συνολικού προγράμματος των 7 εργαστηρίων και φτιάξαμε και ένα ενημερωτικό φυλλάδιο με κανόνες για την οδική ασφάλεια προς τους γονείς, τους οποίους ανέφεραν τα παιδιά και έγραψε η νηπιαγωγός στον Η/Υ.
Μετά την ολοκλήρωση των εργαστηρίων δεξιοτήτων υλοποιήθηκε δράση στις 16/4/2024 σε συνεργασία με το 1ο Νηπιαγωγείο Νιγρίτας, στο χώρο του 1ου Νηπιαγωγείου, με τίτλο “Ο Έξυπνος πεζός” και ” ‘Ολοι πρέπει να μετακινούνται” από την ομάδα Thessaloniki Friendly Company – εκπαιδευτικά προγράμματα του Πολεμικού Μουσείου/Παράρτημα Θεσσαλονίκης.
Με λιτά και εύκολα μηνύματα τα παιδιά μαθαίνουν τι σημαίνει ασφαλής μετακίνηση προς το σχολείο, το κατάστημα, τη γειτονιά, τη στάση του λεωφορείου, τη διάβαση, το πεζοδρόμιο κ.α. Τους κινδύνους, όταν βρίσκεται κάποιος κοντά σε ογκώδη οχήματα, την επιβίβαση και την αποβίβαση από το αυτοκίνητο κ.α. Ακόμη μαθαίνουν την αξία του κράνους στην χρήση του ποδηλάτου, τον σεβασμό κατά τις μετακινήσεις του, άλλοτε ως πεζός ή ποδηλάτης αλλά και ως συνεπιβάτης στο αυτοκίνητο της οικογένειας. Σε συνεργασία της ομάδας με το Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης, όλα τα παιδιά είχαν την μοναδική ευκαιρία: να «καθηλωθούν» σε αναπηρικό αμαξίδιο και να προσπαθήσουν να μετακινηθούν, να βιώσουν την καθημερινότητα των ανθρώπων με κινητικά προβλήματα, να γίνουν «καλύτεροι» άνθρωποι, κάνοντας τόσα λίγα που για κάποιους είναι τα πάντα. Ακόμη μπήκαν στη θέση κάποιου που μετακινείται όταν δεν βλέπει καλά ή και καθόλου.
Δυστυχώς ζούμε σε μια αφιλόξενη χώρα για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, όπου μόνο οι αυριανοί πολίτες αυτής, θα δώσουν λύσεις, διεξόδους και αξιοπρέπεια στα άτομα αυτά.
Ευχαριστούμε την ομάδα για όλα αυτά που μας έμαθαν!
Πηγές: Βιβλιοθήκη Προγραμμάτων Καλλιέργειας Δεξιοτήτων, Νηπιαγωγείο – ΙΕΠ