Το πρόγραμμα Καλλιέργειας Δεξιοτήτων με τίτλο «Ένα αστέρι στην καρδιά» εντάσσεται στη θεματική ενότητα «Eνδιαφέρομαι και ενεργώ-Κοινωνική συναίσθηση και ευθύνη» και στην υποθεματική ενότητα «Εθελοντισμός διαμεσολάβηση». Στόχος των σχεδιαζόμενων δραστηριοτήτων είναι η ευαισθητοποίηση των μαθητών/-τριών στην εθελοντική προσφορά. Επίσης, το προτεινόμενο υλικό οργανωμένο και δομημένο σε επτά εργαστήρια αποσκοπεί στην ενίσχυση της συμβολής του εθελοντισμού ως προς τη διαμόρφωση ενεργών πολιτών και την προώθηση της αλληλεγγύης. Επιπρόσθετα, μέσω των εργαστηρίων, επιδιώκεται η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης, ώστε οι μαθητές/-τριες να είναι σε θέση να κατανοήσουν τη σχέση μεταξύ εκείνου που προσφέρει κι εκείνου που δέχεται την προσφορά. Το πρόγραμμα Καλλιέργειας Δεξιοτήτων «Ένα αστέρι στην καρδιά» είναι σχεδιασμένο, ώστε να συμβάλλει στην ανάπτυξη Δεξιοτήτων της κοινωνικής ζωής, καθώς και Δεξιοτήτων διαμεσολάβησης και κοινωνικής ενσυναίσθησης, όπως είναι η αυτομέριμνα, η ανθεκτικότητα, η ενσυναίσθηση και η ευαισθησία, η υπευθυνότητα, οι κοινωνικές δεξιότητες, η πολιτειότητα, η προσαρμοστικότητα.
1ο Εργαστήριο:«Ένα αστέρι στην καρδιά»
Δραστηριότητες:
- Τα παιδιά ξαπλώνουν στο τραπεζάκι τους με κλειστά μάτια ενώ ακούγεται απαλή μουσική. Η εκπαιδευτικός περνά και αφήνει δίπλα στο κάθε παιδί ένα αστεράκι και στη συνέχεια σκορπίζει στο πάτωμα μερικά αστεράκια. Τα παιδιά σηκώνονται και αρχίζουν να περπατούν στις φτέρνες με μεγάλα, μικρά βήματα. Ανεβαίνουν στις μύτες των ποδιών και προσπαθούν να φτάσουν και να πιάσουν κι άλλα αστέρια. Μεταφέρουν το πολύτιμό αστέρι στην πλάτη, στο κεφάλι. Κάτι θέλει να μας πει…το πλησιάζουμε στο αυτί μας. Τι σας ψιθυρίζει; Γράφουμε με το αστεράκι μας στον αέρα, μια λέξη που μας έρχεται στο μυαλό…μια λέξη φωτεινή, μια λέξη θετική. Μερικές από τι λέξεις που ακούστηκαν από τα παιδιά ήταν οι εξής: Αγάπη, φιλία ειρήνη, ελευθερία ,συγνώμη, ευχαριστώ, παρακαλώ, βοηθώ, φροντίζω.
- Στη συνέχεια θέσαμε στα παιδιά το εξής ερώτημα: Ποιος να έφερε άραγε τα αστεράκια, από πού ξεπήδησαν, από που να έπεσαν; Οι απαντήσεις τους: Έπεσαν από τον ουρανό, ήρθαν από τον Άρη.
- Τους προτείναμε να διαβάσουμε το ηλεκτρονικό βιβλίο με τίτλο «Ένα αστέρι στην καρδιά» και τους τονίσαμε ότι τα αστέρια ξεπήδησαν από αυτό το βιβλίο. Πριν την ανάγνωση κάναμε υποθέσεις για το περιεχόμενό του. Μερικές από τις υποθέσεις των παιδιών: –το βιβλίο θα μας λέει για ένα αστεράκι που είχε καρδιά και πονούσε πολύ- το αρκουδάκι (είδαν το εξώφυλλο του βιβλίου) είχε στην καρδιά του πολλά αστέρια γιατί πήγε ταξίδι στο διάστημα και τα πήρε από εκεί για να μη φοβάται τη νύχτα.
- Διαβάσαμε το βιβλίο και ακούσαμε τις λέξεις εθελοντισμός ,προσφορά τις οποίες γράψαμε στον υπολογιστή και τις εκτυπώσαμε.
- Περιγράψαμε το αρκουδάκι με τις εξής λέξεις: Είναι καλό, ευγενικό αγαπάει τα παιδιά είναι καλός φίλος του αρέσει να προσφέρει.
- Παρακολουθήσαμε το βίντεο Ο Αστερούλης, το χάρτινο αστέρι του Make- a- wish(Κάνε- μια- ευχή Ελλάδας)
2ο Εργαστήριο: «Προσεγγίζοντας την έννοια του εθελοντισμού»
Δραστηριότητες:
- Χορέψαμε με τις κορδέλες που μας έφερε δώρο ο φίλος μας το αρκουδάκι
Η κορδέλα άλλοτε κινείται χαμηλά, άλλοτε ψηλά. Άλλοτε κάνει στροφές πάνω από τα κεφάλια και άλλοτε προσγειώνεται απότομα στο πάτωμα. Τι κάνει λοιπόν την καρδιά μας να «χορεύει»; Και να νιώθει όμορφα;
Οι απαντήσεις: Να βοηθάμε τους άλλους και να τους αγαπάμε -να παίζουμε όλοι μαζί- να μη μαλώνουμε- να ακούμε τους κανόνες του σχολείου- να μοιραζόμαστε τα παιχνίδια μας.
- Διαβάσαμε το γράμμα που μας έστειλε το αρκουδάκι
«Φιλαράκια μου σας χαιρετώ. Στο βιβλίο που διαβάσατε καταλάβατε πως για μένα είναι πολύ σημαντικό να προσφέρω στο συνάνθρωπό μου. Δεν μπορούσα να βλέπω τη φίλη μου τη Ζωή να είναι στο κρεβάτι κι εγώ να μην αναλαμβάνω δράση. Σας διαβεβαιώνω πως αν θέλετε κι εσείς μια αστεράτη καρδιά, αν θέλετε η καρδιά σας να είναι γεμάτη φως, γεμάτη ευτυχία, θα πρέπει να αναλάβετε δράση. Μέσα στον φάκελο θα βρείτε τον αναγραμματισμό μιας σπουδαίας λέξης. Βάλτε τη στη σειρά για να ανακαλύψετε πώς θα αποκτήσετε μια αστεράτη καρδιά σαν και τη δικιά μου»
- Πήραμε τα γράμματα από το φάκελο της λέξης ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ και με τη βοήθεια της καρτέλας που γράψαμε σε προηγούμενη δραστηριότητα , τα βάλαμε στη σωστή σειρά για να αποκαλυφθεί η λέξη.
- Σε φύλλο εργασίας ζωγραφίσαμε σε ποιον θα χαρίζαμε μια αστεράτη καρδιά και γιατί.
- Μιλήσαμε για τα είδη του εθελοντισμού(Προσφέρω χρόνο, προσφέρω τις υπηρεσίες, γνώσεις, εμπειρίες μου, προσφέρω υλικά αγαθά, προσφέρω κάτι από τον εαυτό μου (αίμα, μυελό, μαλλιά, όργανα).
- Είδαμε τα χαρακτηριστικά του εθελοντή και ζωγραφίσαμε με ποιους τρόπους μπορούμε να είμαστε εθελοντές.
- Παίξαμε ένα παιχνίδι με τίτλο «Είναι ωραίο να προσφέρεις γιατί…» τα παιδιά στάθηκαν σε κύκλο και ένα από αυτά κράτησε την άκρη ενός κουβαριού νήματος. Το κουβάρι ξετυλίχτηκε πηγαίνοντας από παιδί σε παιδί. Κάθε φορά το παιδί που κρατούσε το κουβάρι συμπλήρωνε τη φράση: «είναι ωραίο να προσφέρεις γιατί…». Αφού είπαν όλα τα παιδιά δημιουργήθηκε ένα πλέγμα. Αναφέραμε πως ακριβώς έτσι συμβαίνει και με τον εθελοντισμό…συνδεόμαστε, δημιουργούμε μεταξύ μας ενώσεις, δεσμούς που οδηγούν σταδιακά σε μια κοινωνία ενσυναίσθησης, καλοσύνης, προσφοράς και αγάπης.
3ο Εργαστήριο: «Οι κρυφές δυνάμεις του Εθελοντή»
Δραστηριότητες:
- Χορέψαμε με τους ήχους της μουσικής και στο σταμάτημά της παίρναμε διάφορες πόζες (χαρούμενος, λυπημένος, έκπληκτος, φοβισμένος, θυμωμένος).
- Ακούσαμε και αναγνωρίσαμε τη μουσική από την ταινία Superman και στη συνέχεια αναφερθήκαμε σε υπερήρωες που γνωρίζουμε από τα κινούμενα σχέδια και τις ιδιαίτερες δυνάμεις τους.
- Αναφέραμε τους δικούς μας υπερήρωες στη ζωή.
- Γίναμε ντεντέκτιβ υπερδυνάμεων και προσπαθήσαμε να εντοπίσουμε κάποιες από τις υπερδυνάμεις που διακρίνουν όλους τους εθελοντές(αγάπη για το συνάνθρωπο, το περιβάλλον, τα ζώα, δοτικότητα, προσφορά, ενδιαφέρον, νοιάξιμο, φροντίδα, γενναοδωρία αλληλεγγύη).
- Χορέψαμε και στο σταμάτημα της μουσικής φωνάζαμε όλοι μαζί μια υπερδύναμη.
- Σε φύλλο εργασίας καταγράφουμε τις υπερδυνάμεις του εθελοντή.
- Διαβάσαμε το βιβλίο « Το δέντρο που έδινε» και φτιάξαμε «το δέντρο του εθελοντή».
4ο Εργαστήριο: «Μήνυμα Ελπίδας»
Δραστηριότητες:
- Κινηθήκαμε στο ρυθμό χριστουγεννιάτικης μουσικής και στο σταμάτημά της παγώναμε, ρίχναμε τον κύβο της ελπίδας και τα παιδιά όλα μαζί άλλοτε δυνατά, άλλοτε ψιθυριστά, τραγουδιστά, χαρούμενα, κ.τ.λ. λέγανε τη φράση που έπεφτε στον κύβο.
- Ακούσαμε το τραγούδι Το χρώμα της ελπίδας και συζητήσαμε για την ελπίδα και τι μπορεί να συμβεί αν σταματήσουμε να ελπίζουμε.
- Σε φύλλο εργασίας στείλαμε μηνύματα ελπίδας σε “μπουκαλάκι”.
5ο Εργαστήριο: «Ότι προσφέρω πολλαπλασιάζεται»
Δραστηριότητες:
- Ήρθε η ώρα να πούμε και τις δικές μας ευχές. Το κάθε παιδί κρατώντας ένα χάρτινο αστεράκι έλεγε τη δική του ευχή που ήθελε να πραγματοποιηθεί. Στη συνέχεια συζητήσαμε για τα συναισθήματα που νιώθει κάποιος όταν πραγματοποιείται η ευχή του. Οι λέξεις που ακούστηκαν ήταν: Χαρά, ευτυχία, όμορφα, πολύ ωραία.
- Διαβάσαμε το βιβλίο «Το δώρο της παπλωματούς» και συζητήσαμε για την ανιδιοτελή προσφορά.
- Ζωγραφίσαμε το δικό μας πάπλωμα και στη συνέχεια ενώσαμε τις ζωγραφιές μας και φτιάξαμε μια ομαδική εργασία “Το πάπλωμα της προσφοράς”. Στην τάξη μας σκεπάζουμε ο ένας τον άλλον με αγάπη, φιλία, σεβασμό, καλοσύνη, ευγένεια αποδοχή.
- Συμμετείχαμε στο διαγωνισμό ζωγραφικής του Make a wish για να βοηθήσουμε ένα παιδί να εκπληρώσει μία επιθυμία του.
- Συγκεντρώσαμε τρόφιμα για το κοινωνικό παντοπωλείο της γειτονιάς μας.
- Παίξαμε το παιχνίδι “Η αλυσίδα της φιλίας”. Τα παιδιά στέκονται σε κύκλο και δίνουν τα χέρια. Παρεμβάλλεται ένα στεφανάκι που συμβολίζει κάποιες από τις δυσκολίες της ζωής. Τα παιδιά περνούν με τη σειρά μέσα από το στεφανάκι χωρίς να αφήσουν τα χέρια. Αυτοί/ές είναι οι εθελοντές/τριες! Γίνονται μια αλυσίδα, δίνουν τα χέρια, συνεργάζονται μεταξύ τους και βοηθούν τους ανθρώπους να περνούν «μέσα» από τις δυσκολίες και να τις ξεπερνούν.
6ο Εργαστήριο: «Το λεξικό της γενναίας ψυχής»
Δραστηριότητες:
- Διαβάσαμε το βιβλίο “Tο κόκκινο γιλέκο του μικρού Ρόμπιν” Jan Fearnley και “Οι ΖΩΓΡΑΦΙΕΣ της καλοσύνης” Γιολάντα Τσορώνη-Γεωργιάδη και τα επεξεργαστήκαμε εστιάζοντας σε κάποιες λέξεις όπως γενναιοδωρία, προσφορά, καλοσύνη, αγάπη, αλληλεγγύη.
- Ζωγραφίσαμε την καρδιά της καλοσύνης. Κάθε παιδί πήρε μία καρδιά στο σπίτι του και μαζί με τους γονείς ζωγράφισαν μια πράξη καλοσύνης.
- Μοιράσαμε στα παιδιά 3 φωτογραφίες που δείχνουν χέρια και δηλώνουν τη δύναμη του εθελοντισμού. Κάθε ομάδα διάλεξε μία φωτογραφία την παρατήρησε και την απέδωσε κινητικά.
7ο Εργαστήριο: «Το κρυπτόλεξο του εθελοντή»
Δραστηριότητες:
- Δημιουργήσαμε ένα κρυπτόλεξο μέσα στο οποίο κρύψαμε λέξεις τις οποίες σκέφτηκαν τα παιδιά και έχουν σχέση με τον εθελοντισμό. Στη συνέχεια τα παιδιά προσπάθησαν να τις ανακαλύψουν και να τις χρωματίσουν.
- Κάναμε μία ομαδική εργασία με θέμα «Διάδωσε την αγάπη».
- Σκεφτήκαμε να ενημερώσουμε και τους γονείς μας για όλα όσα μάθαμε για τον εθελοντισμό και αποφασίσαμε να φτιάξουμε ένα φυλλάδιο και να τους το δώσουμε(τα παιδιά υπαγόρευαν και η εκπαιδευτικός έγραφε).
Πηγές: https://act.digitalschool.gov.gr/workshop/ena-asteri-stin-kardia/