Ξεκινώντας την υλοποίηση των εργαστηρίων δεξιοτήτων κατά το τρέχον σχολικό έτος 2023-24 και στα 2 υποχρεωτικά πρωινά τμήματα του Νηπιαγωγείου μας ξεκινήσαμε από την θεματική ενότητα Ενδιαφέρομαι και Ενεργώ – Κοινωνική Συναίσθηση & Ευθύνη – Ανθρώπινα Δικαιώματα, με τίτλο “Η οικογένεια δεν έχει αριθμητική, είναι απλώς μοναδική!”. Το παρόν εκπαιδευτικό πρόγραμμα προσεγγίζει θέματα οικογενειακής ποικιλομορφίας προς άρση των όποιων διακρίσεων (άρθρο 2, Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού), μέσα από δραστηριότητες που στοχεύουν στην καλλιέργεια και ενίσχυση των δεξιοτήτων μάθησης του 21ου αιώνα στους μαθητές (4Cs – συνεργασία, κριτική σκέψη, δημιουργικότητα και επικοινωνία), αλλά και στην καλλιέργεια δεξιοτήτων κοινωνικής ζωής (κοινωνικές δεξιότητες, ενσυναίσθηση και ευαισθησία). Βασικός σκοπός του θεματικού κύκλου είναι:
- Να «ξανασυστηθούν» οι μαθητές με κριτήριο το οικογενειακό τους πλαίσιο.
- Να προκληθεί το ενδιαφέρον των μαθητών σχετικά με τη διαφορετική δομή άλλων
οικογενειών εκτός από τη δική τους. - Να εντοπίσουν ομοιότητες και διαφορές μεταξύ των οικογενειών των συμμαθητών τους.
- Να εκφράσουν αντιλήψεις, συναισθήματα, ιδέες για την έννοια της «οικογένειας».
- Να έρθουν σε επαφή με όψεις της οικογενειακής πολυμορφίας μέσω παραμυθιού.
Διάρκεια: 7 εβδομάδες (10 Οκτωβρίου 2023 – 30 Νοεμβρίου 2023 )
1ο Εργαστήριο: « Η μονα-δική μου οικογένεια »
Πριν ξεκινήσουμε το εργαστήριο ζητήθηκαν από τους μαθητές να συμπληρώσουν ένα σπιτάκι με τον αριθμό μελών της οικογένειάς τους (όσοι ζουν στο ίδιο σπίτι) με τη συνεργασία της μαμάς – του μπαμπά ή κάποιου ενήλικα στο σπίτι τους και να το επιστρέψουν στο σχολείο.
- Τοποθετήσαμε στην τάξη σπιτάκια με αριθμούς που αφορούν τον αριθμό των μελών μιας οικογένειας. Στη συνέχεια τα παιδιά τοποθετούν την εργασία τους στο σπιτάκι των αριθμών ανάλογα με τον αριθμό των μελών της οικογένεια τους και δημιουργούμε ομάδες των τριών, τεσσάρων, πέντε και εφτά ατόμων.
- Φέραμε οικογενειακές φωτογραφίες, παρουσιάσαμε στην ολομέλεια της ομάδας την οικογένειά μας και εντοπίσαμε ομοιότητες και διαφορές όσον αφορά τη σύνθεση της οικογένειας μας.
- Ζωγραφίσαμε την οικογένειά μας.
- Παίξαμε ένα παιχνίδι αντιστοίχισης με εικόνες από διάφορους τύπους οικογένειας ως πρώτη διερεύνηση.
- Ρωτήσαμε τα παιδιά «τι είναι οικογένεια» και με τη βοήθεια του διαδικτυακού εργαλείου εννοιολογικής χαρτογράφησης Bubbl.us καταγράψαμε τις απόψεις των παιδιών.
- Στο τέλος του εργαστηρίου διαβάσαμε το ψηφιακό παραμύθι «Η μονα-δική μου οικογένεια» της Ι. Μανάφη (άδεια Creative Commons) και συζητήσαμε για τις οικογένειες των ζώων που πρωταγωνιστούν στο παραμύθι. Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο για να διαβάσετε το παραμύθι Η μονα-δική μου οικογένεια (byethost8.com)
2ο Εργαστήριο: « Πες μας, Πιγκουίνε! » – Συζητάμε για την πυρηνική οικογένεια (1+1=2)
- Με αφορμή το παραμύθι που διαβάστηκε στο 1ο Εργαστήριο, ο πιγκουίνος μας στέλνει χαιρετισμούς με μια αναμνηστική κάρτα για την Παγκόσμια Ημέρα Γονέων, στην οποία είναι «τιμώμενα πρόσωπα» ο ίδιος και η οικογένειά του!
- Προκειμένου να κατανοήσουμε γιατί η οικογένεια του πιγκουίνου είναι οι πρωταγωνιστές αυτής της Ημέρας, παρακολουθήσαμε αποσπάσματα από το βίντεο με τίτλο «Πιγκουίνοι» από τη συλλογή εκπαιδευτικών ντοκιμαντέρ της Disney «Ο μαγικός κόσμος των ζώων», 2009. Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε το video https://nicertube.com/396k4pcj
- Χορέψαμε το χορό του Freeze. Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε το video https://nicertube.com/4k7p4mwq
- Ακολούθησε συζήτηση στην ολομέλεια για τη δομή της οικογένειας του πιγκουίνου και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Η συζήτηση οδήγησε στον ορισμό της πυρηνικής οικογένειας.
- Τα παιδιά χωρίστηκαν σε ομάδες των τεσσάρων ατόμων προσομοιώνοντας σε κάθε ομάδα μια πυρηνική οικογένεια με 2 γονείς και 2 παιδιά και κλήθηκαν να βρουν λύση σε μία προβληματική κατάσταση. Κάθε παιδί σκέφτηκε πως μπορεί να βοηθήσουν τα άλλα μέλη της οικογένειας, τη μαμά που δε σταματά να δουλεύει όλη μέρα.
- Συζητήσαμε για τις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίσει μια πυρηνική οικογένεια αλλά και τις όμορφες στιγμές των μελών της και τις καταγράψαμε σε έναν λευκοπίνακα jumboard.
- Με το εργαλείο wordart δημιουργήσαμε ένα συννεφόλεξο και καταγράψαμε τα συναισθήματα του πιγκουίνου στην οικογένειά του (ομαδική εργασία).
- Τέλος δημιουργήσαμε ένα συννεφόλεξο σε σχήμα σπιτιού με το δώρο του πιγκουίνου (Αγάπη) και ζωγραφίσαμε πως νιώθει ο πιγκουίνος στην οικογένειά του.
3ο Εργαστήριο: « Πες μας, λύκε! » – Συζητάμε για την εκτεταμένη οικογένεια (1+1=11)
- Στην έναρξη του 3ου Εργαστηρίου, ανακοινώσαμε στους μαθητές ότι ο λύκος τους στέλνει χαιρετισμούς με μία αναμνηστική κάρτα για την Παγκόσμια Ημέρα Ηλικιωμένων, στην οποία είναι «τιμώμενα πρόσωπα» οι γιαγιάδες του και οι παππούδες του.
- Προκειμένου να κατανοήσουν οι μαθητές γιατί η οικογένεια του λύκου είναι οι πρωταγωνιστές αυτής της Ημέρας, παρακολουθήσαμε αποσπάσματα από το βίντεο με τίτλο «Λύκοι» από τη συλλογή εκπαιδευτικών ντοκιμαντέρ της Disney «Ο μαγικός κόσμος των ζώων», 2009). Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε το video https://nicertube.com/yv2w4tge
- Ακολουθεί συζήτηση στην ολομέλεια για τη δομή της οικογένειας του λύκου και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Η συζήτηση οδηγεί στον ορισμό της εκτεταμένης οικογένειας.
- Σκεφτόμαστε λύσεις για μία προβληματική κατάσταση που βιώνει μία εκτεταμένη οικογένεια και τις παρουσιάζουμε στην ολομέλεια αφού πρώτα τις καταγράψουμε σε φύλλο εργασίας.
- Ζωγραφίσαμε πως νιώθει ο λύκος στην οικογένειά του.
- Φτιάξαμε σπίτια φτιαγμένα με το δώρο του λύκου (τούβλα συνεργασίας).
- Σπάσαμε τον κώδικα και εμφανίστηκε το δώρο του λύκου.
- Σκεφτήκαμε τις δύσκολες και όμορφες στιγμές που βιώνει μια εκτεταμένη οικογένεια και τις καταγράψαμε σε έναν λευκοπίνακα jumboard.
4ο Εργαστήριο: « Πες μας, καγκουρό! » – Συζητάμε για τη μονογονεϊκή οικογένεια (1+1=1)
- Στην έναρξη του 4ου Εργαστηρίου, ενημερώσαμε τα παιδιά ότι ένας ακόμα ήρωας του παραμυθιού, το καγκουρό, τους στέλνει χαιρετισμούς με μία αναμνηστική κάρτα για την Παγκόσμια Ημέρα της Μητέρας, στην οποία «τιμώμενα πρόσωπα» είναι το ίδιο και η μητέρα του
- Προκειμένου να κατανοήσουν τα παιδιά γιατί η οικογένεια του καγκουρό είναι οι πρωταγωνιστές αυτής της ημέρας παρακολουθήσαμε αποσπάσματα από το βίντεο με τίτλο «Καγκουρό» από τη συλλογή εκπαιδευτικών ντοκιμαντέρ της Disney «Ο μαγικός κόσμος των ζώων» Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε το video https://nicertube.com/ptbo6f75
- Ακολουθεί συζήτηση στην ολομέλεια για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της οικογένειας του καγκουρό. Η συζήτηση οδηγεί στον ορισμό της μονογονεϊκής οικογένειας.
- Ζωγραφίσαμε πως νιώθει το καγκουρό στην οικογένειά του.
- Προτείναμε λύσεις για να βοηθήσουμε το ντροπαλό καγκουρό να πλησιάσει τα άλλα ζωάκια και να κάνει φίλους.
- Καταγράψαμε σε έναν λευκοπίνακα jumboard τις όμορφες και δύσκολες στιγμές της μονογονεϊκής οικογένειας.
- Τραγουδήσαμε το τραγούδι «Καγκουρό». Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο για να ακούσετε το τραγούδι https://nicertube.com/t32qsabr
- Χορέψαμε. Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε το video https://nicertube.com/scejb6ci
5ο Εργαστήριο: « Πες μας κούκε! » – Συζητάμε για τη θετή οικογένεια(1+1=3)
- Ένας άλλος ήρωας του παραμυθιού μας στέλνει χαιρετισμούς με μια αναμνηστική κάρτα για την παγκόσμια ημέρα υιοθεσίας στην οποία φωτογραφίζονται ο κούκος και η οικογένειά του.
- Προκειμένου να κατανοήσουν οι μαθητές γιατί η οικογένεια του κούκου είναι οι πρωταγωνιστές αυτής της Ημέρας, παρουσιάζουμε ένα απόσπασμα από το βίντεο του BBC Earth με τίτλο “Cuckoo Hijacks Warbler Nest”, που παρουσιάζει τον θηλυκό κούκο να αφήνει το αυγό του σε ξένη φωλιά. Ακολουθεί συζήτηση στην ολομέλεια για τη δομή της οικογένειας του κούκου και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Η συζήτηση οδηγεί στον ορισμό της θετής οικογένειας. Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε το video https://nicertube.com/bdfvdayq
- Προτείναμε λύσεις για να βοηθήσουμε τον κούκο να τον αποδεχτούν στο σχολείο των χελιδονιών.
- Ακούσαμε το τραγούδι του κούκου. Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο για να ακούσετε το τραγούδι https://nicertube.com/x69wr87m
- Το καρναβάλι των ζώων, οι κούκοι στο δάσος. Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε το video https://nicertube.com/zsuant40
6ο Εργαστήριο: « Πες μας χελωνάκι! » – Συζητάμε για τα ορφανά παιδιά(1+1=0)
- Στο 6ο εργαστήριο μας επισκέφτηκε η χελώνα καρέτα-καρέτα με μία αναμνηστική κάρτα για την παγκόσμια ημέρα των ορφανών στην οποία απεικονίζεται η ίδια και τα αδέρφια της. Η θαλάσσια χελώνα καρέτα – καρέτα γεννάει τα αυγά της στην άμμο, τα σκεπάζει και στη συνέχεια τα αφήνει μόνα τους να εκκολαφθούν και επιστρέφει στη θάλασσα. Τα μικρά χελωνάκια πρέπει μόλις βγουν από το αυγό να βρουν το δρόμο προς τη θάλασσα για να καταφέρουν να επιβιώσουν.
- Προκειμένου να κατανοήσουν οι μαθητές γιατί τα χελωνάκια είναι οι πρωταγωνιστές αυτής της Ημέρας παρουσιάζουμε κάποιο σχετικό βίντεο. Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε το videο https://nicertube.com/gkyztgw0
- Συζητήσαμε για τα μικρά χελωνάκια που στερούνται τους γονείς τους από τη γέννησής τους και η συζήτηση οδήγησε στα ορφανά παιδιά και στα ασυνόδευτα προσφυγόπουλα που ζουν στην πατρίδα μας.
- Παρακολουθήσαμε την ταινία κινουμένων σχεδίων Ειρήνη, η ιστορία ενός παιδιού πρόσφυγα. Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε το video https://nicertube.com/5mfq0tvs
- Ζωγραφίσαμε πως νιώθει ένα προσφυγόπουλο.
- Καταγράψαμε σε λευκοπίνακα τις καλές και τις κακές στιγμές που βιώνουν τα παιδιά χωρίς οικογένεια.
7ο Εργαστήριο:« Οι μονα-δικές μας οικογένειες » – Αξιολόγηση και διάχυση δράσεων
- Ο κάθε μαθητής επέλεξε έναν τύπο οικογένειας για να αποτυπώσει στο χαρτί τις σκέψεις και τα συναισθήματά του και δημιουργήσαμε τις γειτονιές με τις οικογένειες.
- Συμπληρώσαμε ατομικά ένα φύλλο αξιολόγησης για τους διαφορετικούς τύπους οικογένειας που μάθαμε στα εργαστήρια.
- Επαναλάβαμε τη δραστηριότητα ιδεοκαταιγισμού του 1ου εργαστηρίου με θέμα «Τι είναι οικογένεια» για να διαπιστωθούν οι αλλαγές που συντελέστηκαν στους μαθητές σε επίπεδο γνώσεων αντιλήψεων συναισθημάτων.
Πηγές: Βιβλιοθήκη Προγραμμάτων Καλλιέργειας Δεξιοτήτων, Νηπιαγωγείο – ΙΕΠ
https://padlet.com/elenamakrikal/h-oiko-9-o3iz4efagcxylvkc
https://padlet.com/mail1623/2021-2022-qfd6zpkcys3uxdc0
https://blogs.e-me.edu.gr/efkyriaki/2022/03/23/family-ergastirio-dexiotiton/
https://sway.office.com/aKBSsugyyD286vmX