Μετά την ολοκλήρωση των εργαστηρίων δεξιοτήτων του 1ου Θεματικού κύκλου «Φροντίζω το Περιβάλλον-Οικολογική Συνείδηση» με τίτλο “Το παράπονο των ζώων” ξεκίνησε και από τα δύο (2) υποχρεωτικά πρωινά τμήματα η υλοποίηση του 3ου Θεματικού κύκλου «Ενδιαφέρομαι & Ενεργώ-Κοινωνική Συναίσθηση & Ευθύνη – Συμπερίληψη: Αλληλοσεβασμός, Διαφορετικότητα» με τίτλο “Νηπίων Παιδεία: το πρώτο βήμα στη δημοκρατία” (Υπεύθυνες εργαστηρίων:Πολυχρονίδου Χρυσάνθη ΠΕ 60 – 1ο υποχρεωτικό πρωινό τμήμα, Τσελεπή Ελένη ΠΕ 60 – 2ο υποχρεωτικό πρωινό τμήμα). Βασικός στόχος του θεματικού κύκλου είναι η ανάπτυξη και η καλλιέργεια ισχυρών γνωστικών, μεταγνωστικών, κοινωνικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων που θα επιτρέψουν σε κάθε εκπαιδευόμενο να γίνει ένας ανεξάρτητα σκεπτόμενος και ενεργός πολίτης του 21ου αιώνα.
Στον κύκλο των συνολικά 7 εργαστηρίων δόθηκε έμφαση στην καλλιέργεια των δεξιοτήτων κοινωνικής ζωής και κοινωνικής ενσυναίσθησης. Οι δεξιότητες που θέλαμε να αποκτήσουν τα παιδιά ήταν: α. Δεξιότητες Μάθησης: Κριτική σκέψη – Επικοινωνία – Συνεργασία – Δημιουργικότητα, β. Δεξιότητες Ζωής: Δεξιότητες της κοινωνικής ζωής (Κοινωνικές δεξιότητες, Ενσυναίσθηση και ευαισθησία, Πολιτειότητα, Προσαρμοστικότητα, Ανθεκτικότητα, Υπευθυνότητα) και γ. Δεξιότητες διαμεσολάβησης και κοινωνικής ενσυναίσθησης (Ενσυναίσθηση και ευαισθησία, Διαμεσολάβηση, Επίλυση συγκρούσεων, Πολιτειότητα).
Όλες οι δραστηριότητες των εργαστηρίων αναπτύσσονται σε ένα υποστηρικτό περιβάλλον μάθησης που ενθαρρύνει την ενεργό συμμετοχή και εμπλοκή των παιδιών και εστιάζουν στην καλλιέργεια και ανάπτυξη γνωστικών και μεταγνωστικών ικανοτήτων, αξιοποιώντας τις αρχές της παιδαγωγικής ψυχολογίας.
Διάρκεια: Δεκέμβριος 2022 – 7 Φεβρουαρίου 2023
1ο Εργαστήριο: « Ας γνωριστούμε παίζοντας »
ΣΤΟΧΟΣ:
- Ενίσχυση της ομαδικής συνοχής και της αυτοεκτίμησης.
- Προώθηση της συνεργασίας και της δημιουργικής συνύπαρξης.
Δραστηριότητες
1η δραστηριότητα: “Παιχνίδια ενεργοποίησης- δέσιμο της ομάδας”
– Με τη συνοδεία κατάλληλης μουσικής τα παιδιά περπατούν στο χώρο και στο σταμάτημα της μουσικής χαιρετούν το διπλανό τους με διάφορους τρόπους (π.χ. σφίγγοντας το δεξί χέρι του άλλου παιδιού και λέγοντας το όνομά τους, έπειτα σφίγγουν και το αριστερό χέρι κάποιου άλλου παιδιού και συστήνονται κ.α.).
– Περπατούν στο χώρο ελεύθερα με διάφορους τρόπους με τις οδηγίες της νηπιαγωγού (ενδεικτικά: σαν να φοράνε τακούνια, σιγοτραγουδώντας, σαν να κρατάνε μπαστούνι και να είναι γέροι, σαν να περπατάνε στον πάγο, σαν να κουβαλάνε βαριές τσάντες, με τον δικό τους τρόπο).
– Στέκονται όρθια κοντά το ένα παιδί στο άλλο. Δίνουν τα χέρια τους χωρίς συγκεκριμένη διάταξη και στη συνέχεια προσπαθούν να ξεμπερδευτούν για να φτιάξουν ένα κύκλο.
2η δραστηριότητα: “Ένα μπουκέτο με λουλούδια”
Το κάθε παιδί φτιάχνει το λουλούδι του με τη φωτογραφία και το όνομά του στο κέντρο, ενώ στα πέταλα ζωγραφίζει το αγαπημένο του παιχνίδι, παραμύθι, φαγητό, χρώμα, φίλο…
Στη συνέχεια δημιουρούμε ένα μπουκέτο από λουλούδια, στο οποίο βάζουμε μια κορδέλα και διακοσμούμε την τάξη μας.
2ο Εργαστήριο: « Όλοι έχουμε θέση σε αυτή την τάξη του Νηπιαγωγείου »
ΣΤΟΧΟΣ:
- ανάπτυξη σεβασμού για τους άλλους.
- επίλυση προβλημάτων συνεργατικά και δημιουργικά.
- ανάπτυξη κριτικής σκέψης.
- αναγνώριση προκαταλήψεων και αδικιών και τρόπων αντίδρασης.
- καλλιέργεια της ενσυναίσθησης και κατανόηση της διαφορετικότητας.
- ευαισθητοποίηση σε θέματα που άπτονται των ανθρωπίνων σχέσεων με στόχο τη διαμόρφωση ανθρωπιστικής συνείδησης.
- έκφραση των συναισθημάτων τους τρόπο άμεσο, κατανοητό.
Δραστηριότητες
1η δραστηριότητα: “Ο/η «επισκέπτης”
Έρχεται η Δώρα (κούκλα με προσωπικότητα/persona doll) στην τάξη μας λυπημένη και μας εξηγεί τι είναι αυτό που τη στενοχώρησε. Αφηγείται η νέα μας φίλη, η Δώρα που έχει μόνο ένα πόδι, μέσω της Νηπιαγωγού την ιστορία της και ζητάει από τα παιδιά να της προτείνουν λύσεις. ( Η οικογένειά της έχει μετακομίσει πρόσφατα στην πόλη και δεν έχει κανένα φίλο.Τα παιδιά στο σχολείο και τη γειτονιά την κοροϊδεύουν γιατί δεν έχει πόδι).
Τα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν πως νιώθει και συζητάμε για τα συναισθήματα της Δώρας και το πώς αισθάνεται. Φόβο, χαρά, λύπη, ντροπή, άγχος;
Συζητάμε τι θα κάναμε εμείς αν ήμασταν στη θέση της και τους ζητάμε να προτείνουν λύσεις.
2η δραστηριότητα: “Ζωγραφίζουμε κάτι που μας θυμώνει και κάτι που μας ηρεμεί”
3η δραστηριότητα: “Παρουσίαση κοινωνικής ιστορίας για τη διαχείριση συναισθημάτων”
Πατήστε πάνω στον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε την παρουσίαση
Διαχείριση Συναισθημάτων ΤΙ ΚΑΝΩ ΓΙΑ ΝΑ ΝΙΩΣΩ ΚΑΛΑ.pdf (iep.edu.gr)
4η δραστηριότητα: “Δημιουργία πίνακα διπλής εισόδου όπου τα παιδιά επιλέγουν ποια λύση προτιμούν για να νιώσουν καλά σε καταστάσεις που τους προκαλούν δυσάρεστα συναισθήματα”.
3ο Εργαστήριο: « Εσύ και εγώ μαζί »
ΣΤΟΧΟΣ:
- Να ερμηνεύουν και ν΄αναδεικνύουν τα οφέλη της διαφορετικότητας
- Ν’ αναπτύσσουν δεξιότητες συνεργασίας και αλληλεγγύης.
- Να συνδέουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν λιγότερο προνομιούχα άτομα με επίκαιρα προβλήματα της κοινωνίας, όπως η έλλειψη στέγης και η αδυναμία πρόσβασης σε δημόσιους χώρους.
- Ν’ αναγνωρίζουν τον αποκλεισμό και τις διακρίσεις.
- Να εξοικειώνονται με διαφορετικά φυσικά και φυλετικά χαρακτηριστικά.
- Να διαχειρίζονται συγκρουσιακές καταστάσεις.
Δραστηριότητες
1η δραστηριότητα: “Ακρόαση του παραμυθιού” « Σοφία η αγελαδίτσα τραγουδίστρια » Pennart 2000
2η δραστηριότητα: “Συνεχίζω το παραμύθι”. Τα παιδιά ακούνε την ιστορία μέχρι ενός σημείου και σε ζευγάρια δίνουν το δικό τους τέλος.
3η δραστηριότητα: “Θερμόμετρο συναισθημάτων”. Τα παιδιά καταγράφουν τα πιθανά συναισθήματα που βιώνει η Σοφία μέσα από την ιστορία.
4η δραστηριότητα: “Εσύ και εγώ μαζί”. Το κάθε παιδί κρατάει ένα τουβλάκι με το αρχικό γράμμα του ονόματος του και φτιάχνουμε έναν πύργο με τόσα τουβλάκια όσα και τα παιδιά. Προσπαθούμε να βγάλουμε το τουβλάκι με το αρχικό μας χωρίς να μας πέσει ο πύργος……
4ο Εργαστήριο: Α) « Ο εαυτός μου »
ΣΤΟΧΟΣ:
- Να εντοπίζουν μεταξύ τους ομοιότητες και διαφορές.
- Ανάπτυξη ενσυναίσθησης σε ζητήματα διαφορέτικότητας και ποικιλομορφίας.
- Αναγνώριση στερεοτύπων και προκαταλήψεων.
Δραστηριότητες
1η δραστηριότητα: Ομαδικό παιχνίδι “Ο κατάσκοπος”. Τα παιδιά περπατάνε σαν κατάσκοποι κρατώντας στα χέρια τους εφημερίδα με τη συνοδεία μουσικής. Στο σταμάτημα της μουσικής παρατηρούν « κατασκοπικά » το διπλανό τους και εντοπίζουν ομοιότητες και διαφορές.
2η δραστηριότητα: “Κατασκευή – εαυτός μου”. Με εφημερίδες κατασκευάζουμε τη φιγούρα του εαυτού μας.
3η δραστηριότητα: “Ζωγραφική – Τα παιδιά ζωγραφίζουν σε χαρτί αγαπημένα τους πράγματα και εντοπίζουν ομοιότητες με τους συμμαθητές τους”.
4η δραστηριότητα: “Κολάζ- Δημιουργία κολάζ με τις εικαστικές αποτυπώσεις των παιδιών”.
5ο Εργαστήριο: Β) « Και οι άλλοι »
ΣΤΟΧΟΣ:
- Ν΄αναπτύσσουν δεξιότητες συνεργασίας και αλληλεγγύης.
- Να συνδέουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν λιγότερο προνομιούχα άτομα με επίκαιρα προβλήματα της κοινωνίας όπως η έλλειψη στέγης και η αδυναμία πρόσβασης σε δημόσιους χώρους.
- Ν΄αναγνωρίζουν τον αποκλεισμό και τις διακρίσεις.
- Να εξοικειώνονται με διαφορετικά φυσικά χαρακτηριστικά.
- Να διαχειρίζονται συγκρουσιακές καταστάσεις.
Δραστηριότητες
1η δραστηριότητα: “Προβολή βίντεο – Η εχθρόπιτα”. Συζήτηση και προφορική επεξεργασία.
Πατήστε πάνω στον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε το παραμύθι
Η Εχθρόπιτα – Παιδικό Παραμύθι – Ελληνική … – VideoLink
2η δραστηριότητα: “Ομαδική κατασκευή – Η κουρτίνα της αγάπης”. Τα παιδιά κατασκευάζουν καρδούλες με μηνύματα αγάπης για τους φίλους τους, οι οποίες ενώνονται όλες μαζί και σχηματίζουν την κουρτίνα της αγάπης.
3η δραστηριότητα: “Δημιουργία παζλ με τίτλο – Οι άλλοι είναι φίλοι μου” .
4η δραστηριότητα: “Ομαδική εργασία με τίτλο – Η πίτα της φιλίας”. Τα παιδιά γράφουν τη συνταγή για την πίτα και στη συνέχεια ζωγραφίζουν τα κομμάτια της.
6ο Εργαστήριο: « Η ταυτότητά μου »
ΣΤΟΧΟΣ
- Ν΄αντιλαμβάνονται τον χαρακτήρα της ταυτότητας.
- Εξοικείωση με διαφορετικά φυσικά και φυλετικά χαρακτηριστικά.
Δραστηριότητες
1η δραστηριότητα: “Αφήγηση του παραμυθιού – Έλμερ, ο παρδαλός ελέφαντας”
Πατήστε πάνω στον παρακάτω σύνδεσμο για να ακούσετε την αφήγηση του παραμυθιού
https://video.link/w/vl642dc9ef4301c#
2η δραστηριότητα: “Συζήτηση, προβληματισμός”
3η δραστηριότητα: “Εικαστική δράση σε ζευγάρια”- ζωγραφίζουν από ένα κομμάτι του παζλ ελέφαντα και τα ενώνουν σε ένα χαρτόνι που υπάρχει προσχεδιασμένο το περίγραμμα του παρδαλού ελέφαντα.
4η δραστηριότητα: “Φύλλο εργασίας” – Zωγραφίζουν τον Έλμερ παρδαλό για να είναι μοναδικός.
5η δραστηριότητα: “Όλοι είμαστε διαφορετικοί”- Τα παιδιά παρατηρούν φωτογραφίες ανθρώπων διαφορετικού φύλου, ηλικίας, εθνικότητας, εξωτερικής εμφάνισης και τις ομαδοποιούν αναλόγως.
6η δραστηριότητα: “Ταυτότητες“- Αναζητούμε πληροφορίες στο διαδίκτυο για τα στοιχεία που αναγράφονται στις ταυτότητες και δημιουργούμε τις δικές μας ταυτότητες.
7η δραστηριότητα: “Ομαδικό παιχνίδι – Πες μου κάτι για σένα”. Τα παιδιά κάθονται σε κύκλο και η μπάλα ξεκινά από το βοηθό της ημέρας, ο οποίος δίνει τη μπάλα στο παιδί που κάθεται δεξιά του και αρχίζει το παιχνίδι ξεκινώντας με τη φράση “θέλω να μάθω για σένα”π.χ. ποιο είναι το αγαπημένο σου παιχνίδι. Παίρνουν το λόγο όλα τα παιδιά και το παιχνίδι συνεχίζεται με παρόμοιες ερωτήσεις ( αγαπημένο φαγητό, φίλος/η, χρώμα, ήρωας, παραμύθι κ.α.).
7ο Εργαστήριο: « Όλοι διαφορετικοί – όλοι ίσοι »
ΣΤΟΧΟΣ:
- Ν΄αντιλαμβάνονται τις ομοιότητες και τις διαφορές μεταξύ των ατόμων.
- Ν΄αναζητήσουν τρόπους καλλιέργειας της ενσυναίσθησης.
- Να συνειδητοποιούν ότι αυτό που συμβαίνει σε κάποιους άλλους μπορεί να συμβεί και στα ίδια.
- Ν΄αντιλαμβάνονται τις έννοιες της διαφορετικότητας και της ανεκτικότητας.
- Να διαχειρίζονται συγκρουσιακές καταστάσεις.
Δραστηριότητες
1η δραστηριότητα: “κουκλοθέατρο – Το Ζαμπντερφίλιο”
Ένα διαφορετικό ζώο που ψάχνει για φίλους, αλλά κανένα άλλο ζώο δεν το κάνει παρέα γιατί είναι απλά παράξενο και διαφορετικό. Συζήτηση και επεξεργασία.
2η δραστηριότητα: “Τι θα συνέβαινε αν ένα…..Ζαμπντερφίλιο ζητούσε να γίνει φίλος μας”– Καταγραφή των ιδεών των παιδιών σε ένα ψηφιακό νοητικό χάρτη.
3η δραστηριότητα: “Η οικογένειά μου”– Παρουσιάζουμε την οικογένειά μας μέσα από φωτογραφίες που φέρανε οι μαθητές/μαθήτριες στην τάξη και δημιουργούμε το γενεαλογικό μας δέντρο.
4η δραστηριότητα:“Παρουσίαση πινάκων ζωγραφικής με θέμα την οικογένεια” – συζήτηση για τις ομοιότητες και διαφορές με τη δική τους οικογένεια.
5η δραστηριότητα:“Εικαστική αποτύπωση της οικογένειάς τους”– ζωγραφίζουν την οικογένειά τους μέσα στο σπίτι.
Πηγή: Βιβλιοθήκη Προγραμμάτων Καλλιέργειας Δεξιοτήτων, Νηπιαγωγείο – ΙΕΠ
Νηπίων Παιδεία: το πρώτο βήμα στη δημοκρατία – Θεοδώρα Μαρινάτου